Այսօր Վահան Թոթովենցի ծննդյան օրն է։
Նա մեզ պարգևեց հայկական կինոյի ամենասիրված գոհարներից մեկի՝ «Կտոր մը երկինք» ֆիլմի հիմքը հանդիսացող «Բաց կապույտ ծաղիկներ» պատմվածքը։ Նրա շնորհիվ է, որ մենք մինչ օրս ժպիտով ու հուզմունքով հիշում ենք Թորիկին ու Անժելին։
Բայց Թոթովենցի գրականության իսկական գլուխգործոցն ու նրա հոգու հայելին թերևս «Կյանքը հին հռովմեական ճանապարհի վրա» ինքնակենսագրական վեպն է։ Այդ գրքում նա այնպիսի քնքշությամբ, կարոտով ու թախծոտ հումորով է վերակենդանացրել իր մանկության Խարբերդը, նրա յուրօրինակ մարդկանց, արհեստավորներին ու կորսված աշխարհի շունչը, որ ընթերցողը ակամա դառնում է այդ հին ճանապարհի անցորդը։
Թոթովենցի սեփական կյանքի ճանապարհը նույնպես նման էր մի հոլիվուդյան դրամայի.
Ծնվելով Արևմտյան Հայաստանում՝ նա հասավ մինչև Ամերիկա, ուսանեց հեղինակավոր Վիսկոնսինի համալսարանում։ Հայրենասիրության կանչով ԱՄՆ-ից վերադարձավ, որպես կամավոր մեկնեց ռազմաճակատ և եղավ Զորավար Անդրանիկի անձնական թիկնապահն ու թարգմանիչը։
Խորհրդային տարիներին նա դարձավ Երևանի պետական համալսարանի գիտնական քարտուղարը, որտեղ դասավանդում էր արտասահմանյան գրականություն։
Ցավոք, նրա կյանքի ճանապարհն ընդհատվեց ստալինյան բռնաճնշումների սև տարիներին, բայց նրա թողած «կտոր մը երկինքը» միշտ կմնա ընթերցողի սրտում:
Վահան Թոթովենց՝ https://vlume.com/hye/person/EN-75